
"Mihrap" diğer adıyla "Yaratılış" tablosu 1901 yılında Türk ressam Osman Hamdi Bey tarafından Yağlı Boya ile resmedilmiştir. Hem modern tarzın hem de geleneksel motiflerin göze çarptığı bu tablo, sembolleri ve aktardıkları dolayısıyla pek çok tartışmayı da beraberinde getirmiştir.
Tabloda ilk göze çarpan unsurlar gösterişli ve özgüvenli bir kadın figürü, oturak olarak kullandığı büyük bir rahle ve yerlerde dağılmış, saçılmış kitaplar...
Tabloda gördüğümüz kadın figürü, genellikle kutsal kitapları okumak için kullanılan bir destek objesi olan "Rahle"nin üzerinde oturarak aslında çoğu dini ve mitolojik anlatılardaki kadın tasvirini yıktığını ve bilhassa toplumdaki konumunu kabul etmediğini bize imgelendiriyor aslında. Kadın figürün karın bölgesi şiş olduğu için hamile olduğu ve bu ayrıntıdan dolayı tablonun diğer isminin Yaratılış olduğu düşünülüyor. Biraz daha incelediğimizde kadın figürü kendini adeta kıble yönüne ters çevirmiş ve kollarını Rahle üzerinde iki taraftan destekleyerek kendi kutsallığını ve büyüklüğünü benimsediğini bize aktarmıştır. Kadın sırtını doğuya dönmüş, yüzünü ise batıya doğru çevirmiştir. Yerlere saçılmış kitapların ise üzerindeki Tezhip motiflerinden yola çıkarak kutsal kitaplar olduğunu söyleyebiliriz. Burada ressam bize dini anlatılardaki kadın rolünü kabul etmediğini aktarıyor. Ayrıca kadının hamile olduğunu varsaydığımızda İslam dininde benimsenmiş bir Peygamber alıntısı akla geliyor, "Cennet annelerin ayakları altındadır." Ancak bu tablo bize tek bir dini aşağılamak veya tanrıtanımaz bir algı oluşturmaktan ziyade, artık kadınların gerici toplumlar tarafından hor görülmemesini ve ideolojiler üzerinden potansiyellerinin baskılanmaması gerektiğini bize aktarıyor.
Ölüm yıl dönümünde Saygı ve Rahmetle anıyoruz…